artikelen

Love voor lof

biologische-witlof-teelt-donker

fotografie Annemarie Sabelis

Honderden malse botergele kroppen lof waarvan de blaadjes hier en daar speels omkrullen hangen gemoedelijk zij aan zij in de houten bakken als waren het mosselen aan een mosselbank. Adembenemend mooi. Nog nooit heeft lof er zo aantrekkelijk uitgezien. Om op te vreten gewoon. Ik word ter plekke overvallen door lots of love for lof.

 

Lof telen en trekken

Vandaag een inkijkje gekregen bij loftelers Leen Jan en Mieke Reedijk in ‘s-Gravendeel. Al sinds 1986 boeren zij biologisch rode en witte lof. De Reedijks telen niet alleen lof, ze trekken ook lof. Ze beheersen de hele cyclus en dat is bijzonder, begrijp ik van Leen Jan Reedijk. Er zijn maar weinig boeren die dat doen.

De cyclus begint rond mei als de lof gezaaid wordt en daarna groeit en bloeit op ’t land. In oktober en november, als de planten gerijpt zijn en de bladeren vergelen, worden ze gerooid en de wortels opgeslagen in koelcellen van 0 graden. Daar blijven ze liggen tot Reedijk ze tevoorschijn haalt om ze te ‘forceren’, oftewel, uit te laten groeien tot stevige goudgele kroppen tot de volgende oogst wortels zich aandient.

Dat forceren of trekken gebeurt in houten bakken waar de wortels samengepakt en met hun voetjes in een laagje grond en vers stromend water hangen. Die grond, stikstofrijke veenachtige bagger, haalt Reedijk uit de Vliet. Uiteraard gebeurt dit trekken in het pikkedonker. Na 26 tot 28 dagen zijn de kroppen volgroeid en worden ze stuk voor stuk in een machine gehangen die hen ontdoet van hun wortel. Daarna worden de buitenste krullerige bladeren verwijderd en zijn ze klaar voor consumptie. Biologische lof groeit trager en een dag of 10 langer dan lof van reguliere teelt waardoor de celstructuur anders is. En dat, weet ik uit ervaring, proef je. Biologische lof is steviger en smaakvoller.

biologische-witlof-teelt-klaarmaken-voo- de-klant

fotografie Annemarie Sabelis

Wars van de Monsanto’s en Bayers

De lof die Reedijk teelt is deels van zaadvaste rassen. Reedijk, en veel telers met hem, willen af van hybride zaden die zaad geven waarmee ze niet zelf kunnen telen. Vandaar dat Reedijk al voor het vijfde jaar de wortels van zijn mooiste kroppen doorgeeft aan een Zwitserse zaadteler, een vakman, die de wortels voorzichtig opkweekt onder plastic en het zaad wint. En dat lijkt goed te gaan. Beter dan de zaden van een oud lofras dat hij van een zaadbank in Parijs had gekregen. Die zaden ontkiemden niet genoeg en gaven kroppen de enorm verschillenden in grootte wat meer sorteerwerk betekent. Nederlandse loftelers hebben internationaal trouwens een goede naam, vertelt Reedijk. Ze worden vaak als adviseur in het buitenland ingehuurd.

Het biologische kringetje

Biologisch boeren is leuker vindt Reedijk: ‘Ik krijg meer waardering en ben een serieuze partij voor mijn afnemers, meest groothandels, met wie ik vaak een persoonlijke relatie heb. Ik moet ze goed kunnen uitleggen hoe de productie in z’n werk gaat en dat de aanvoer soms tegen zit door het weer. Het is maatwerk.’

En bij Reedijk is het kringetje rond. Want naast lof, wordt er grasklaver geteeld en zaad geproduceerd, bijvoorbeeld voor radijs. Alles wat gezaaid wordt nadat de lofplanten zijn gerooid, geeft goed zaad. De grond is immers arm. En grasklaver is de motor van het bedrijf, legt Reedijk uit. Dit gewas, dat verkocht wordt als veevoer, is een bodemverbeteraar en produceert stikstof die lofplanten hard nodig hebben. Zo hoeft er nauwelijks bemest te worden wat de kwaliteit van de wortels ten goede komt. Want hoe beter de wortels, hoe meer smaak de lof heeft. En als mesten echt nodig is, doet Reedijk dat met mest van de geitenboer aan wie hij oude lofwortels verkoopt.

Zo is het kringetje rond. Zeker als het zaad van de eigen lof voor de hele oogst kan worden gebruikt. Dan is Reedijk een nog tevredener man. Wij gaan trouwens ook tevreden op huis aan. Met een kistje heerlijk lof en een paar wortels om op een zonnige plek in de tuin te planten. Want de frêle blauwe bloemen van lof zijn prachtig, zo verzekert van Reedijk ons.