artikelen
comments 4

Mee naar de visafslag

Het is zes uur in de ochtend als Annemarie en ik aankomen bij vishandel Buis in de Weimarstraat in Den Haag. We mogen mee naar de visafslag met Henk Buis. Al meer dan vijftig jaar maakt hij 4 keer per week de gang naar de visafslag in Scheveningen. Eerst als jongetje met zijn vader, later als vishandelaar en nu als gepensioneerd vishandelaar. Maar voor we gaan, laden Henk en zijn neef met precies dezelfde naam, een grote ton met visafval achter in de auto. Die moeten we nog even wegbrengen.

fotografie Annemarie Sabelis

collage rijtjes visafslag sal-t-1

Het aanbod

Als we de schouwruimte van de visafslag binnenlopen, zien we honderden blauwe en oranjerode kisten staan, gestapeld in groepjes bij elkaar. Aan de ene kant staan hoge kisten met Noordzeevis en aan de andere kant in lagere kisten, vis die verder naar het zuiden in het Kanaal van Dover gevangen is. Die wordt aangevoerd over de weg, legt Buis uit. Als we ons buigen over de inhoud van de kisten, zien we zachtroze mul, goudgele poon en dorade gris of zeekarper. Maar ook exoten als zonnevis, een joekel van een kongeraal en een paar kleine haaitjes. Een collega van Buis wijst ons op schelvis. “Die herken je aan een donkere vlek op zijn flank, de duim van Petrus,” vertelt hij spontaan. Het is leuk om te zien hoe de mannen, er is geen vrouw te bekennen, de vangst bekijken en betasten en elkaar informeren over wat ze gezien hebben. Het is routine, die ze met verve uitvoeren.

collage rijtjes visafslag sal-t-115

Sortering per boot

Veruit de meeste kisten zijn van het hoge type en gevuld met kabeljauw, schol, tarbot en tong. Vis uit onze eigen wateren, per boot gesorteerd op soort, maat en kwaliteit. Allemaal te lezen op het visbriefje. De kwaliteitsnormering komt van de hand van de overheid. Een ambtenaar van het Ministerie van Landbouw en Visserij voorziet ter plekke alle kisten van een papiertje met bijpassende kwaliteitsaanduiding E, A+, A of B. Buis keurt liever zelf zijn vis. Soms wordt de vis beter beoordeeld dan hij is, en andersom natuurlijk. Zo ook vandaag. Hij wijst ons op een krat kabeljauw waarvan de kwaliteit echt beter is dan het briefje aangeeft. Sneu voor de visser, zegt Buis, want dat gaat ten koste van de opbrengst.

collage rijtjes visafslag sal-t-116

Aanlandingsplicht

Voor platvissen als schol, tong en tarbot geldt aanlandingsplicht. Deze Europese maatregel, die inhoudt dat vissers alle gevangen vis mee aan land moeten nemen, ook de vis die ondermaats is, heeft als doel vissers te stimuleren om hun vangstmethodes aan te passen zodat kleine en jonge vis kan ontsnappen. De praktijk is vooralsnog dat er veel platvissen binnen worden gebracht in maatje 6, niet veel groter dan een gemiddelde vrouwenhand. ‘Kraamkamermoord’ noemt Henk Buis het. Het moge duidelijk zijn dat dit Buis aan het hart gaat. Maar, beaamt Buis, een oplossing om te voorkomen dat te kleine vis uit het water gehaald wordt, is er nog niet.

collage rijtjes visafslag sal-t-117

De mijnzaal

Na een uurtje schouwen, begeven we ons naar de veilingzaal, ook wel mijnzaal genoemd. Tegenwoordig kun je op afstand bieden en kopen, zelfs vanuit het buitenland. Dat verklaart waarom het merendeel van de bankjes in de veilingzaal leeg is. Maar de oude veilingzaal is knus en nostalgisch. De knopjes en kastjes van de afgeschreven biedsystemen staan nog op de tafeltjes, de verf waarmee de ramen geblindeerd zijn bladdert en aan de verhoging waar de veilingmeester zit, hangt een bord waarop de namen van de dagbootjes met de hand geschreven staan.

En dan de sfeer. Het is evident dat de mannen elkaar goed kennen want er wordt gegrapt en gegrold zonder elkaar te sparen. Oudere generaties handelaren zitten gemoedelijk bij elkaar, vlakbij de jongeren die het stokje van hen overgenomen hebben, soms van binnen en soms van buiten de familie. En de baas van de kantine gaat nog steeds met zijn kan koffie alle bankjes langs, met roze koeken. Betalen hoeft niet, dat komt later wel.

collage rijtjes visafslag sal-t-118

De veilingklok

Het is niet makkelijk maar met wat uitleg van de oude garde, begrijpen ook wij wat er allemaal te zien is op de veilingklok. Boven de klok staat de naam van de boot, het gebied waar de vis gevangen is en hoeveel dagen geleden de vangst heeft plaatsgevonden. Ook is te zien hoeveel kisten er geveild worden en wat het totale gewicht ervan is. Onder de klok is te lezen met welke methode de vis is gevangen, boomkorvisserij bijvoorbeeld. En als de koop gedaan is, verschijnt rechts van de klok de naam van de koper. Dat zijn allemaal bijnamen. Bittere noodzaak omdat veel vishandelaren dezelfde familienaam hebben. Die van Buis is Snoek. Een bijnaam die zijn vader al gebruikte.

 

collage rijtjes visafslag sal-t-120
Tips van de visboer

Als ‘onze buit’ is opgehaald en we het terrein van de visafslag afrijden, tipt Henk Buis ons, Nederlanders, vis vaker in z’n geheel te bereiden. Dat was vroeger heel gewoon. Tegenwoordig willen de mensen vooral filets, liefst zonder graat. Buis vindt dat jammer want je gooit daarmee relatief veel vis weg. De wangetjes van een kabeljauw bijvoorbeeld, zijn heerlijke delen die Nederlanders niet meer eten. Buis kan zich weleens ergeren aan het gezeur over graatjes, die horen er nou eenmaal bij en als je vis met beleid eet, heb je nergens last van.

En Buis adviseert iedereen zijn of haar visboer te vragen naar Nederlandse lekkernijen als kokkels en mesheften of scheermesjes want daar wordt maar liefst 95% van geëxporteerd naar Zuid-Europa. Er verdwijnt sowieso veel vis naar het buitenland, vertelt Buis: “Wist je dat wat wij in Zuid-Holland consumeren aan vis, gevangen kan worden met één kotter? En we hebben er 65. Kun je nagaan!” Gelukkig hoeven wij van sal-t ons niet aangesproken te voelen. Wij doen met onze consumptie de visserij eer aan.

4 Comments

  1. Pieter says

    Heel leuk informatief verslag!
    Mijn visvoorliefde is nog verder toegenomen 😄

    • Annemarie Sabelis says

      Dank je Pieter, wat ontzettend leuk om al deze mooie reacties te krijgen…en scheermessen word het volgende wat we samen een keer gaan eten. x Annemarie

  2. Andre Vaders says

    Leuk verslag, de vis gaat meer leven! Scheermessen heb ik inderdaad niet eerder gegeten, wel de Jacobsschelpen, krukels (ook wel kokkels of alikruiken), clams, oesters en mosselen. Weer wat op mijn to-do lijst dankzij Sal-t.

    • Annemarie Sabelis says

      Dank André! wij zij ook zeer geïnspireerd door ons bezoek aan de visafslag. Die prachtige vissen en het hele sfeertje er om heen was een belevenis. Scheermessen moeten wij ook nog gaan gebruiken in de keuken. Daar kunnen we nu niet meer omheen.
      groet Annemarie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *